Wanneer je plots veel vliegbeweging ziet rond je vogelhuisje, kan dat even schrikken zijn. Gelukkig zijn de meeste nestbewoners ongevaarlijk en zelfs nuttig. Hommels en bijen behoren tot de meest voorkomende gasten. Maar hoe weet je met welke je te maken hebt?
Heb je plots veel insecten rond je vogelhuisje? Dan kan het zijn dat er een hommel- of bijennest in zit. Hommels en bijen lijken op elkaar, maar je kunt ze goed uit elkaar houden aan de hand van:
- Uiterlijk: hommels zijn behaard en dikker, bijen zijn slanker en minder harig
- Gedrag: hommels zijn traag en gemoedelijk, bijen zijn actiever en vliegen sneller in en uit
- Neststructuur: een hommelnest is rommelig met losse broedcellen, een bijennest bestaat uit strakke raten
- Tijd van het jaar: hommels beginnen vaak al in maart, bijen verschijnen iets later in het seizoen
- Waarom kiezen hommels of bijen voor een vogelhuisje?
- Is het gevaarlijk of schadelijk voor vogels of mensen?
- Wat kun je doen als je een nest aantreft?
- Wat gebeurt er met het nest na de zomer?
- Hoe kun je je vogelhuisje volgend jaar weer klaarmaken voor vogels?
- Meer doen voor bijen in je tuin?
- Veelgestelde vragen over bijen- of hommelnesten in vogelhuisjes
Waarom kiezen hommels of bijen voor een vogelhuisje?
Een vogelhuisje is voor veel bijen en hommels een perfecte schuilplek. De beschutting, droogte en veiligheid maken het aantrekkelijk om er een nest te bouwen. Bovendien biedt oud nestmateriaal warmte en structuur. Wat veel mensen niet weten: door nestgelegenheid aan te bieden, help je nuttige bestuivers zoals hommels die zeer belangrijk zijn voor bloemen, fruitbomen en groentegewassen.
Een vogelhuisje biedt een beschutte, droge en veilige plek. Zeker als er nog wat oud nestmateriaal in zit, is dat ideaal voor hommels of solitaire bijen. In het vroege voorjaar zijn er bovendien weinig concurrenten voor nestplekken.
Wil je meer weten over het voedsel van bijen? Lees dan: wat eten bijen?
Is het gevaarlijk of schadelijk voor vogels of mensen?
Over het algemeen zijn hommels en bijen niet agressief. Ze steken alleen bij directe dreiging, bijvoorbeeld als je het nest opent of hard schudt. Een nest vormt zelden gevaar voor vogels, omdat bijen en hommels hun nest meestal maken als het vogelhuisje nog leeg is.
Voor mensen of kinderen is het risico beperkt, tenzij iemand allergisch is. In dat geval is extra voorzichtigheid geboden.
Wat kun je doen als je een nest aantreft?
Als je ontdekt dat er een bijen- of hommelnest in je vogelhuisje zit, is het goed om eerst rustig te observeren. Veel mensen zijn geneigd direct in te grijpen, maar in de meeste gevallen is dat niet nodig. Hieronder lees je wat je het beste wel en niet kunt doen.
Afblijven en laten zitten
Dit is de beste optie. Hommelvolken leven slechts 6 tot 12 weken. Daarna sterven alle werksters, en vertrekt de nieuwe koningin. Wilde bijen gebruiken het nest enkele weken. Laat je het nest met rust, dan richten ze geen schade aan en verdwijnen ze vanzelf.
Wanneer mag of moet je ingrijpen?
Ingrijpen is alleen aan de orde als het nest echt op een onveilige plek zit, bijvoorbeeld naast een veelgebruikte deur of speelplek. In dat geval kun je contact opnemen met een imker of een bijenwerkgroep. Gebruik nooit zelf gif of water om het nest te verwijderen.
Wat je zeker niet moet doen
- Nest dichtsmeren of afsluiten terwijl het actief is
- Water of chemische middelen gebruiken
- Het vogelhuisje openen of verplaatsen tijdens activiteit
Wat gebeurt er met het nest na de zomer?
In de nazomer sterven hommelvolken volledig uit, op de koningin na. Die zoekt een nieuwe overwinteringsplek. Bij een bijennest (van solitaire bijen) blijven de larven of poppen in het nest tot het voorjaar. Je kunt het vogelhuisje dus gerust laten hangen tot de winter voorbij is.
Hoe kun je je vogelhuisje volgend jaar weer klaarmaken voor vogels?
- Wacht tot het najaar met schoonmaken van je vogelhuisje, zodat je zeker weet dat het nest verlaten is
- Reinig het huisje met heet water (geen schoonmaakmiddelen)
- Laat het huisje goed drogen
- Hang het vogelhuisje op een rustige plek, of sluit het tijdelijk af om nieuwe nestvorming te voorkomen
Meer doen voor bijen in je tuin?
Naast het ongemerkt aanbieden van nestgelegenheid in een vogelhuisje, kun je bijen ook bewust helpen met alternatieven. Denk aan het plaatsen van een insectenhotel of een hoopje takken en bladeren op een rustige plek in de tuin. Deze natuurlijke structuren bieden wilde bijen een veilige plek om eitjes te leggen of te overwinteren.
Wil je bijdragen aan een betere leefomgeving voor bijen? Overweeg om zelf wilde bloemen te zaaien, een biodiverse tuin aan te leggen of inheemse struiken te planten.
Zo help je deze nuttige insecten niet alleen met nestgelegenheid, maar ook met voedsel en een natuurlijke omgeving waarin ze zich thuis voelen.
Veelgestelde vragen over bijen- of hommelnesten in vogelhuisjes
Hoelang blijft een hommelnest actief?
Gemiddeld blijft een hommelnest 6 tot 12 weken. Daarna sterft het volk vanzelf uit.
Kan ik het nest verplaatsen?
Het verplaatsen van het nest wordt sterk afgeraden. De kans is groot dat het nest niet overleeft. Laat het bij voorkeur zitten tot het vanzelf verdwijnt.
Is een nest in mijn tuin gevaarlijk?
In de meeste gevallen is een nest niet gevaarlijk. Bijen en hommels vallen zelden aan. Zolang je het nest niet stoort, kun je het veilig laten zitten.
Wat als ik kleine kinderen heb?
Maak de locatie van het nest zichtbaar en scherm het eventueel tijdelijk af. Als er zorgen zijn, overleg met een lokale imker of natuurgroep.
