Wanneer je jouw tuin wilt omtoveren tot een groen paradijs is de keuze voor een haag met blote wortel een van de slimste stappen die je kunt zetten. Bij Plantologie ben ik een groot voorstander van deze traditionele manier van aanplanten. Het is namelijk niet alleen vriendelijk voor je portemonnee maar ook voor de natuur. In dit artikel leg ik je uit waarom blote wortels de voorkeur verdienen en hoe je ze succesvol in de grond zet.
De ecologische kracht van blote wortels
De ‘waarom’ achter het planten van blote wortels is simpel: het is de meest pure vorm van aanplanten. Omdat de planten direct vanuit de volle grond van de kweker komen en zonder plastic pot worden geleverd, bespaar je een enorme berg afval. Daarnaast hebben deze planten vaak een sterker ontwikkeld wortelstelsel dan planten die hun hele leven in een krappe kweekpot hebben doorgebracht.
Een haag is meer dan een erfafscheiding, het is een levende snelweg voor egels die veilig van tuin naar tuin willen scharrelen en een schuilplaats voor talloze vogels. Ik herinner me nog goed hoe ik een paar jaar geleden een rij inheemse struiken met blote wortel plantte in het najaar. Binnen één seizoen nam de biodiversiteit in mijn eigen tuin toe omdat vogels de dichte structuur gebruikten om in te schuilen en in de winter gebruikten ze de besjes als voedsel.
Het juiste moment voor aanplant
Je kunt een haag met blote wortel alleen planten wanneer de planten in rust zijn. Dit is de periode tussen november en maart. In deze maanden is de sapstroom gestopt en kan de plant al zijn energie steken in het settelen op zijn nieuwe plek.
Let goed op de weersomstandigheden! Ga niet aan de slag als het vriest of wanneer de grond verzadigd is door extreme regenval. Een goede graafbare bodem is belangrijk om de wortels niet te beschadigen en om te voorkomen dat je de bodemstructuur dichtslaat.
Voorbereiding van de grond
Een goede start begint bij de bodem. In plaats van te grijpen naar kunstmest die het bodemleven verstoort adviseer ik altijd om de grond te verrijken met rijke compost of organisch materiaal. Dit stimuleert de wormen en schimmels die de haag straks helpen bij de opname van voedingsstoffen.
Graaf een ruime plantsleuf die minstens anderhalf keer zo breed en diep is als het wortelstelsel van de planten. Heb je te maken met een lastige bodem? Bekijk dan mijn tips voor tuinieren op zandgrond om de waterretentie te verbeteren.
Keuze voor inheemse soorten
Wil je de biodiversiteit in Nederland echt een handje helpen? Kies dan voor een gemengde haag in plaats van een strakke monocultuur. In de ecologie noemen we dit vaak bosplantsoen. Door verschillende soorten te combineren bied je voedsel en onderdak aan een grotere variëteit aan insecten en vogels.
Goede kandidaten voor een natuurlijke erfafscheiding zijn de meidoorn, sleedoorn en veldesdoorn. Wil je zelf ook wat oogsten? Dan is een eetbare haag met bijvoorbeeld hazelaars of kornoelje een fantastische toevoeging aan je tuin.
Stappenplan: zo plant je de haag
Het planten van haagplanten met blote wortels is erg eenvoudig. Je hebt geen groene vingers nodig om dit te doen als je weet waar je op moet letten. Volg deze stappen voor het beste resultaat:
- Sleuf graven. Graag allereerst de sleuf waarin ze moeten komen. Deze moet meestal 20-30 centimeter diep zijn. Bewaar de grond, aangezien je dit weer terug moet storten.
- Wortels beschermen. De wortels van deze planten zijn gevoelig. Heb je de planten ontvangen? Houd ze in de zak of dek ze af met een natte doek tot het moment dat ze de grond in gaan. Wind en zon kunnen de fijne haarwortels in enkele minuten uitdrogen.
- De plantdiepte. Kijk goed naar de stam van de plant. Je ziet vaak een kleurverschil waar de plant eerder in de grond heeft gestaan. Plant ze precies zo diep als ze bij de kweker stonden.
- Aanvullen en aandrukken. Vul de sleuf met de uitgegraven grond gemengd met compost. Schud de plant voorzichtig heen en weer zodat de aarde goed tussen de wortels zakt en er geen grote luchtbellen achterblijven. Druk de grond met je voet licht aan maar stamp het niet vast.
- Water geven. Geef na het planten direct ruim water. Dit zorgt ervoor dat de aarde goed om de wortels sluit. We noemen dit ook wel ‘indekken’.
Nazorg en ecologisch onderhoud
Zodra de haag staat is de bodem rondom de planten kwetsbaar. Mulchen is goud waard in deze fase. Door een laag blad of houtsnippers aan te brengen houd je het vocht vast en onderdruk je onkruid op een natuurlijke manier. Lees hier meer over mulchen.
Hoewel het tegennatuurlijk voelt raad ik aan om de planten direct na aanplant licht terug te snoeien. Dit helpt de plant om onderin direct goed te gaan vertakken waardoor je sneller een dichte haag krijgt. Kijk voor de juiste timing op wanneer haag snoeien.
Mocht je in het voorjaar wat bladluis ontdekken? Geen paniek en gebruik vooral geen gif. Een gezonde, biodiverse tuin trekt vanzelf natuurlijke vijanden aan die het evenwicht herstellen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kunnen planten met blote wortel blijven liggen?
Het liefst plant je ze direct. Als dat niet lukt kun je ze een paar dagen in een koele schuur bewaren in de plastic zak. Moeten ze langer wachten? Kuil ze dan tijdelijk in door een kuil te graven en de wortels met aarde te bedekken.
Moet ik meststoffen toevoegen bij het planten?
Ik raad kunstmest af. Focus liever op het verbeteren van de bodemstructuur met compost. Dit zorgt voor een duurzame groei en een gezond bodemleven.
Wat is het verschil tussen blote wortel en kluit?
Blote wortels hebben geen aarde om de wortels en zijn alleen in de winter leverbaar. Planten met kluit hebben een klomp aarde vastgehouden door een netje of zak en zijn vaak wat zwaarder en duurder.
Hoeveel planten heb ik per strekkende meter nodig?
Dit hangt af van de grootte van de planten en de gewenste dichtheid. Reken gemiddeld op 4 tot 5 planten per strekkende meter voor een mooie volle haag.
